|
Już jest! Projekt nowych standardów opieki okołoporodowej.
Choć projekt jest kompromisem, który nie odrzuca zupełnie dotychczasowych polskich standardów, jest pierwszym zwiastunem tego, że w polskim betonowym położnictwie coś drgnęło. Widmo Maszyny Robiącej PING odsuwa się coraz dalej do lamusa.
Opublikowany na stronach Ministerstwa Zdrowia dokument to pierwsza część projektu, dotycząca tylko i wyłącznie ciąży i porodu fizjologicznego, czyli przebiegającego bez rzeczywistych wskazań do ingerencji medycznych. Druga część, obejmująca standardy dla porodów wymagających interwencji medycznej - powikłanych i patologicznych oraz wskazówki dotyczące stosowania zabiegów medycznych w trakcie porodu, jest w przygotowaniu.
Poród fizjologiczny definiowany jest w tym projekcie jako „spontaniczny poród niskiego ryzyka w momencie rozpoczęcia i utrzymujący taki stopień ryzyka przez cały czas trwania porodu. Noworodek rodzi się w sposób spontaniczny w porodzie główkowym, pomiędzy ukończonym 37 a 42 tygodniem ciąży. Po porodzie matka i noworodek są w dobrym stanie.” (…)„Uzasadniona konieczność ingerencji w naturalny proces ciąży lub porodu, np. leczenie cukrzycy ciążowej, znieczulenie farmakologiczne lub zewnątrzoponowe, poród zabiegowy i in., oznacza, iż ciąża lub poród wymaga zastosowania szczególnych procedur, wykraczających poza niniejszy standard - ciążą i poród przestają spełniać kryteria ciąży i porodu fizjologicznego.”
W projekcie tym znalazły się między innymi:
- Zalecenie dotyczące utrzymania jak najniższego poziomu interwencji medycznej, takiej jak przebicie pęcherza płodowego, podawanie oksytocyny, podanie opioidów, nacięcie krocza, cięcie cesarskie, z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa. Ingerencja w przebieg porodu fizjologicznego wiązać się ma z medycznie uzasadnioną przesłanką, a nie np. chęcią przyspieszenia porodu przed końcem dyżuru, ułatwienia pracy lekarzowi czy z nieuzasadnionymi medycznie stereotypami z dawnych czasów, np. dotyczących nacięcia krocza lub urzędowego czasu trwania porodu.
- Prawo wyboru miejsca porodu w warunkach szpitalnych lub pozaszpitalnych, w których kobieta czuje się bezpiecznie, i w których świadczona jest opieka medyczna, realizowana przez osoby uprawnione.
- Ustalanie z kobietą planu porodu (co dotychczas budziło dziki śmiech w niektórych środowiskach), który staje się częścią dokumentacji medycznej.
- Zalecenie, aby umożliwić rodzącej poród w najwygodniejszej dla niej pozycji, ze szczególnym zaleceniem pozycji wertykalnych. Czyli koniec z przymusowym rodzeniem na leżąco!
- Zalecenie ochrony krocza, stosowanie nacięcia tylko w uzasadnionych medycznie przypadkach
- Zalecenie zachęcenia kobiety do spontanicznego parcia (zamiast parcia na komendę)
- Zalecenie osłuchiwania płodu w czasie akcji porodowej zamiast przypinania rodzącej na długie godziny do KTG – to ostatnie badanie jest zarezerwowane tylko dla uzasadnionych medycznie przypadków.
- Ograniczenie wielu procedur, takich jak np. zakładanie wenflonu, do sytuacji niezbędnych
- Lewatywa i golenie tylko na życzenie rodzącej
- Zobowiązanie położnej do prowadzenia psychoprofilaktyki położniczej i do aktywizowania rodzącej do czynnego udziału w porodzie
- Pozostawienie dziecka na godzinę w nieprzerwanym kontakcie „skóra do skóry” z matką (tutaj znalazło się także miejsce na uzyskanie zgody matki na to) - dopiero po tym czasie można zabrać dziecko na szczegółowe badanie, optymalnie w obecności rodzica.
- Minimum 4 wizyty położnej środowiskowej po powrocie do domu.
Projekt kładzie też duży nacisk na postawę i zachowanie personelu podczas opieki okołoporodowej, jako na czynnik nie tylko związany z prawami pacjenta, ale też wpływający na bezpieczeństwo i prawidłowy przebieg porodu fizjologicznego.
Enigmatyczny nieco jest zapis dotyczący uśmierzania bólu porodowego: „Osoba sprawująca opiekę podczas porodu powinna przedstawić rodzącej pełną informację o niefarmakologicznych i farmakologicznych metodach łagodzenia bólów porodowych oraz wspierać kobietę rodzącą w jej własnym wyborze tych metod.” Dalej znajdują się zalecenia dotyczące wsparcia personelu przy naturalnych sposobach łagodzenia bólu, takich jak oddechy, masaż, chodzenie, obecność kogoś bliskiego. Nie ma natomiast ani słowa o tym, jakie możliwości i prawa, oprócz „wsparcia” ma kobieta, która chce zdecydować się na metody farmakologiczne. Mamy nadzieję, że szczegółowe informacje znajdą się w drugiej części projektu, wychodząc z założenia, że farmakologiczne środki przeciwbólowe mogą być formalnie potraktowane jako ingerencja medyczna w poród fizjologiczny.
Pełna treść projektu rozporządzenia do pobrania http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/projekt_okoloporo_21012010.pdf
Projekt jest w fazie konsultacji społecznych. Jeżeli chcesz się wypowiedzieć na jego temat, możesz napisać na adres Ministerstwa Zdrowia: j.czerbniak@mz.gov.pl . Termin zgłaszania uwag upływa w dniu 23 lutego 2010 roku
Opracowanie: Redakcja NMP
|